Midden in de binnenstad van 's-Hertogenbosch ligt de Berewouthof. Een voormalige kazerne uit 1744, vol historie en karakter. Een gebouw dat al bijna driehonderd jaar onderdeel is van de stad en nu klaar wordt gemaakt voor de toekomst met biobased isolatiemateriaal: stro. De kazerne zal omgebouwd worden tot 23 appartementen die volledig worden gerenoveerd en verduurzaamd. Samen met Van de Klok werkt Takkenkamp Vastgoed Verduurzamers hier aan een project waarin duurzaamheid in alles terugkomt. Zowel in het eindresultaat als in de manier waarop het project wordt uitgevoerd. Van biobased isoleren tot emissievrij transport: op de Berewouthof wordt verduurzaming zichtbaar in iedere stap van het proces.
Verduurzamen met stro
Omdat de Berewouthof een rijksmonument is, zijn de mogelijkheden om aan de buitenzijde te isoleren beperkt vertelt Tom van Suilen (Projectmanger Van de Klok). In samenwerking met BrabantWonen heeft Van de Klok gezocht naar duurzame oplossingen die passen binnen de monumentale randvoorwaarden. Biobased isolatiematerialen bieden daarbij een mooie kans. Ook vanuit de monumentencommissie wordt het toepassen van biobased materialen in rijksmonumenten gestimuleerd. Ze dragen bij aan een lagere milieu-impact, slaan CO₂ op en passen goed binnen de gezamenlijke ambitie om duurzamer en circulair te bouwen. Bovendien wordt hiermee laten zien dat verduurzaming van monumentaal vastgoed mogelijk is zonder het karakter van het gebouw aan te tasten.
Daarom is gekozen om het complete dak van dit bijzondere monument door Takkenkamp regio Zuid te laten isoleren met 12.000+ kg aan strovezels. Eerst wordt een houten frame aangebracht tussen de historische spanten. Daarna wordt een folie gespannen, waarna de strovezels onder druk in de constructie worden geblazen. Zo ontstaat een volledig gevuld, biobased isolatiepakket van 20 centimeter dik met een RC-waarde van 4,11 over een totale dakoppervlakte van 905m2. Ondertussen blijft het project technisch uitdagend. Het enorme dakoppervlak bevindt zich op een zolder van ongeveer zes meter hoog, tussen tientallen historische houten spanten. Geen enkele hoek is recht. Geen gipsplaat wordt hetzelfde.
Duurzaamheid stopt hier niet bij het materiaal
Wat dit project nog meer bijzonder maakt, is dat de verduurzaming niet ophoudt bij de keuze voor biobased dakisolatie. Ook de complete uitvoering is ingericht op het minimaliseren van uitstoot. Dat begint al bij de logistiek. Door de ligging midden in de binnenstad van 's-Hertogenbosch en nabij een Natura2000-gebied wordt extra aandachtig gekeken naar de toevoer van de materialen. Daarom wordt het materiaaltransport volledig elektrisch uitgevoerd.
Zo draait ook de machine van Takkenkamp waarmee het stro in het dak geblazen wordt volledig elektrisch. Waar onze machines voorheen bestonden uit een dieselmotor, heeft onze Technische Dienst in Zelhem deze omgebouwd tot een elektrische variant. Een innovatieve stap die perfect aansluit bij de visie achter Takkenkamp én het project de Berewouthof: verduurzaming moet niet alleen zichtbaar zijn in wat je bouwt, maar ook in hoe je bouwt.
Verbinding binnen de ketensamenwerking
Bij een project als de Berewouthof is specialistische kennis onmisbaar vertelt Tom van Suilen. “Door samen te werken met Takkenkamp kunnen we duurzame oplossingen toepassen die passen bij de technische en monumentale eisen van het gebouw”. Het verduurzamen van bestaand vastgoed vraagt om maatwerk, kennis van materialen en een zorgvuldige uitvoering. Door expertise te bundelen zorgen we ervoor dat duurzame ambities niet alleen op papier blijven staan, maar daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden in de praktijk. Zo versterken we elkaar en komen we tot betere resultaten voor de opdrachtgever én de toekomstige bewoners. “Vanaf een vroeg stadium hebben we Takkenkamp betrokken om te kijken naar de beste oplossingen voor het gebouw. Die open samenwerking en het gezamenlijk zoeken naar oplossingen sluiten goed aan bij de manier waarop wij als Van de Klok graag werken met onze co-makers.”
Peter Muijs (Projectleider Takkenkamp, regio Zuid): ‘‘Het is een uitdagend en bijzonder project. Vooral omdat er zoveel maatwerk bij komt kijken. Het is veel passen en meten met obstakels die van tevoren niet gepland waren. Het is bijzonder om te zien hoe onze vakmannen hier keer op keer weer iets van weten te maken.”
